11η Σεπτεμβρίου: 20 χρόνια από την ημέρα που άλλαξε τον κόσμο

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και την τρομοκρατική επίθεση στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου.
Της Τζένης Κριθαρά

Εκείνη την ημέρα οι Δίδυμοι Πύργοι της Νέας Υόρκης κατέρρευσαν οδηγώντας στον θάνατο περισσότερους από 3.000 ανθρώπους. Η 11η Σεπτεμβρίου έμεινε για πάντα χαραγμένη στη συλλογική μνήμη των Αμερικανών, αλλά και ανθρώπων σε όλον τον κόσμο, αφού άλλαξε μια για πάντα όσα γνωρίζαμε και πιστεύαμε εώς τότε για την τρομοκρατία, την ασφάλεια και το αφήγημα του δυτικού πολιτισμού. Εκατομμύρια Αμερικανοί άρχισαν να ζουν με τον φόβο πως ο εχθρός βρίσκεται εντός των τειχών. Η ψευδαίσθηση πως οι Αμερικανοί ζουν ασφαλείς στην πατρίδα τους, μακριά από τους εξτρεμιστές ισλαμιστές κατέρρευσε μαζί με τους Δίδυμους Πύργους. Ο εχθρός είχε πλέον αποκαλυφθεί. Είχε κατονομαστεί. Ήταν η τρομοκρατική οργάνωσης της Αλ Κάιντα και ο ιδρυτής της, ο Οσάμα μπιν Λάντεν, υπήρξε για χρόνια ο νούμερο ένα καταζητούμενος


Πέραν των πολιτικών και γεωστρατηγικών αναλύσεων γύρω από την τραγωδία της 11ης Σεπτεμβρίου, θα πρέπει να σταθεί κανείς στον κοινωνικό και ψυχολογικό αντίκτυπο που άφησε η επίθεση στους Αμερικανούς, καθώς και στις συνέπειες που είχε στην υγεία τους. Είναι ενδεικτικό πως, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στην δημοσιότητα το ταμείο αποζημιώσεων θυμάτων της 11ης Σεπτεμβρίου, μέσα σε στο διάστημα αυτών των 20 ετών κατατέθηκαν περισσότερες από 67.000 αιτήσεις για αποζημίωση, εκ των οποίων μόλις οι 3.900 αφορούσαν στον θάνατο ανθρώπων που δεν έχασαν τη ζωή τους από αυτά καθεαυτά τα τρομοκρατικά χτυπήματα. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τις μακροχρόνιες συνέπειες της κατάρρευσης των Δίδυμων Πύργων στη Νέα Υόρκη. Οι περισσότερες αιτήσεις αφορούν σε ανθρώπους που εργάζονταν ή έμεναν γύρω από την περιοχή της επίθεσης, η οποία πνίγηκε κυριολεκτικά από τοξικούς καπνούς και δεν καθάρισε παρά εβδομάδες αργότερα.Μάλιστα, περίπου οι μισές αιτήσεις, από τις 67.000 αφορούσαν σε περιστατικά καρκίνου.

Το κυνήγι των τρομοκρατών

Οι ανθρώπινες απώλειες, το δράμα δεκάδων χιλιάδων αμερικανικών οικογενειών και οι ανυπολόγιστες οικονομικές και υλικές ζημιές μπήκαν τάχιστα σε δεύτερη μοίρα. Πρωταρχικός στόχος των ΗΠΑ ήταν η εξάρθρωση της Αλ Κάιντα και η εξολόθρευση του Οσάμα μπιν Λάντεν. Η πάταξη της τρομοκρατίας ήταν το κεντρικό θέμα του δημόσιου και πολιτικού διαλόγου μέχρι τη στιγμή που ο Οσάμα μπιν Λάντεν εντοπίστηκε και εκτελέστηκε τον Μάιο του 2011 στο Πακιστάν, επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα.

Χρόνια μετά την εκτέλεση του μπιν Λάντεν, ο άνθρωπος που του έριξε τη χαριστική βολή μίλησε στο δίκτυο Fox News για τις τελευταίες στιγμές του διαβόητου τρομοκράτη. Η επίλεκτη ομάδα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων SEAL χρειάστηκε τρεις σφαίρες για να ρίξει νεκρό τoν Οσάμα μπιν Λάντεν.

Ο Ρόμπερτο Ο΄Νιλ είναι ο άνθρωπος που μπήκε πρώτος στο δωμάτιο του αρχηγού της Αλ Κάιντα και τον εκτέλεσε. «Αντίκρισα τον Μπιν Λάντεν. Έμοιαζε ταραγμένος και ήταν πολύ πιο ψηλός απ’ ότι περίμενα», περιέγραψε ο Ρόμπερτ Ο ‘ Νιλ και πρόσθεσε: «τον πυροβόλησα δύο φορές στο μέτωπο. Μπαμ! Μπαμ! Σωριάστηκε στο πάτωμα μπροστά στο κρεβάτι κι έριξα άλλη μια. Μπαμ! Ήταν σωριασμένος, ακίνητος…».

Η επίθεση που άλλαξε το διεθνές σκηνικό

Μιλώντας στο real.gr, o Δρ. Τριαντάφυλλος Καρατράντος, Επιστημονικός Συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ και μέλος του RAN- PS Advisory Board of Researchers, εξηγεί πώς άλλαξε το διεθνές σκηνικό ασφαλείας τα τελευταία είκοσι χρόνια: «οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου άλλαξαν ριζικά τη διεθνή ασφάλεια. Η τρομοκρατία έγινε η σημαντικότερη απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, ενώ δημιουργήθηκε μία νέα, παγκόσμια αρχιτεκτονική για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ξεκινώντας από τον ίδιο τον ΟΗΕ, αλλά και στη συνέχεια την Ε.Ε. και τα περισσότερα κράτη της Δύσης. Σημαντικές επιπτώσεις στη διεθνή ασφάλεια είχαν και οι στρατιωτικές επεμβάσεις στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, οι οποίες έγιναν στο πλαίσιο της εξωτερικής διάστασης αντιμετώπισης της τρομοκρατίας».

Σήμερα δεν είναι μόνο η επέτειος της χειρότερης τρομοκρατικής επίθεσης στην ιστορία των ΗΠΑ. Είναι, επίσης, και η λήξη της προθεσμίας για την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν – μία απόφαση που εξελίχθηκε σε θρυαλλίδα ραγδαίων εξελίξεων στην περιοχή. Όπως εξηγεί ο κ. Καρατράντος, η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν και η επάνοδος των Ταλιμπάν δημιουργεί νέα δεδομένα για την περιοχή αλλά και για την ισλαμιστική τρομοκρατία. Τόσο για αυτή την τρομοκρατία αυτή καθ’ αυτή, όσο και στην ισλαμιστική ριζοσπαστικοποίηση. Μένει να δούμε ποια θα είναι η στάση των Ταλιμπάν έναντι της Αλ Κάιντα και άλλων τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως το Ισλαμικό Κράτος του Χορασάν στο Αφγανιστάν, όσο και αν στο Αφγανιστάν θα συγκεντρωθούν ισλαμιστές τρομοκράτες μαχητές από την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, η επικράτηση των Ταλιμπάν, έχει χαιρετιστεί από τρομοκρατικές οργανώσεις και μπορεί να λειτουργήσει ως παρότρυνση για νέες επιθέσεις. Στον τομέα της ριζοσπαστικοποίησης μπορεί να ενισχύσει το αφήγημα για ήττα της Δύσης και την προπαγάνδα με νέες ιστορίες πολέμου ή με τη δημιουργία μίας νέας γενιάς ισλαμιστών τρομοκρατών.