08/03/2021 7:50

Κωνσταντόπουλος: Εισήγηση επί της αρχής του Νομοσχεδίου για το ΤΑΠ και το Μουσείο Βρανά


Για τον Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν

O Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν υπήρξε σημαντική προσωπικότητα της Κεντροδεξιάς της Γαλλίας. Υπήρξε διαχρονικός φίλος της Ελλάδας, που υπερασπίστηκε την ένταξη της χώρας στην τότε ΕΟΚ και εργάστηκε με επιμονή για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και την προώθηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Πρόσφατη ένδειξη της πίστης του στην Ευρώπη, το κάλεσμα που απηύθυνε τον περασμένο Απρίλιο για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού ταμείου αποκλειστικά για τη διαχείριση των αναγκών των κρατών που θα προκύψουν από την πανδημία. Τον αποχαιρετούμε με τον σεβασμό που του πρέπει.

Σχετικά με το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων

Το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, ανασυγκροτείται, αναδιοργανώνεται και μετονομάζεται σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων. Γίνεται μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού του θεσμικού του πλαισίου, ώστε να ανταποκρίνεται στα σύγχρονα δεδομένα. Θυμίζω ότι ο ισχύων μέχρι σήμερα Νόμος για το Ταμείο είχε συνταχθεί το 1977, σε μια διαφορετική εποχή με άλλες φυσικά συνθήκες. Σήμερα η αναδιοργάνωση αυτή, θα πρέπει να διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον και την προστασία και ενίσχυση των δημόσιων πόρων και τούτο μέσα από μια αποτελεσματική λειτουργία του φορέα.

Ως βασικοί αναπτυξιακοί σκοποί του Οργανισμού τίθενται:
Η αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών στους επισκέπτες των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και μουσείων. Επίσης η αύξηση των πόρων που προέρχονται από τις επισκέψεις και την παροχή υπηρεσιών προς τους επισκέπτες, καθώς και από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας. Τέλος, προτεραιότητα πρέπει να αποτελεί και σας το προτείνουμε, η διάθεση των πόρων αυτών για την ανάδειξη, προβολή και αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για την εφαρμογή κοινών πολιτικών και δράσεων με το σύγχρονο πολιτισμό.

Εδώ να σημειώσω, ότι για να πετύχει τους στόχους αυτούς, ο Οργανισμός θα πρέπει καταρχάς να διευκολύνει την επισκεψιμότητα καθώς και την προσβασιμότητα των χώρων του πολιτισμού σε όσο το δυνατόν περισσότερους επισκέπτες. Έτσι θα καταφέρουν οι χώροι του πολιτισμού να προσελκύσουν περισσότερους επισκέπτες και θα δημιουργηθεί πλούτος για το Ελληνικό Δημόσιο και τους πολίτες.

Αναμένουμε επίσης από τον ΟΔΑΠ να καθορίσει σύγχρονα κριτήρια για τα πωλητήρια και τα αναψυκτήρια μέσα στους αρχαιολογικούς χώρους και να επιβλέπει την λειτουργία τους, ώστε να υπηρετείται η αποτελεσματικότητα, η διαφάνεια, η προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος. Ιδίως δε για τα αναψυκτήρια θα πρέπει να αιτιολογείται η ανάθεση τόσο με οικονομικά όσο και με ποιοτικά κριτήρια, για την καλύτερη λειτουργία τους και εξυπηρέτηση των επισκεπτών.

Σύμφωνα με το Νομοσχέδιο, η ασφάλεια, συντήρηση, αποκατάσταση των αρχαιολογικών χώρων ανήκει στις αρμοδιότητες του ΟΔΑΠ. Ζήσαμε περιστατικά όπου οι αρχαιολογικοί μας χώροι, η καρδιά της ιστορίας μας και της πολιτιστικής μας ταυτότητας, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ορατό κίνδυνο καταστροφής. Τα γεγονότα αυτά κα Υπουργέ, θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψη από τον νέο Οργανισμό.

Ο ΟΔΑΠ θα μπορούσε να προωθήσει και να χρηματοδοτήσει ένα νέο σύστημα για την ασφάλεια των αρχαιολογικών χώρων έναντι φυσικών καταστροφών ή και ανθρώπινων κακόβουλων ενεργειών, φυσικά με εκπαίδευση του ανάλογου προσωπικού.

Η νέα δομή του ΟΔΑΠ που δημιουργείται, πρέπει να ανταποκρίνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις αρχές της αξιοκρατίας, της διαφάνειας, της αντικειμενικότητας, της αποτελεσματικότητας.

Ο Πρόεδρος του ΟΔΑΠ προβλέπεται ότι θα ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού, δεν ορίζονται όμως τα ειδικά προσόντα του. Και τούτο μάλιστα, τη στιγμή που η θέση του Προέδρου συνεπάγεται την εποπτεία όλου του Οργανισμού και την ευθύνη για την αποτελεσματική λειτουργία του. Προϋποθέτει λοιπόν ικανότητα διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας και γνώση των θεμάτων του πολιτισμού. Προτείνουμε να τεθούν συγκεκριμένα προσόντα για την επιλογή του.

Από το Νομοσχέδιο προκύπτει, ότι οι θέσεις του προσωπικού που προβλέπονται ιδίως σε κάποιες κατηγορίες και κλάδους, δεν επαρκούν ούτε ποσοτικά ούτε ποιοτικά για την κάλυψη των νέων αναγκών και διευρυμένων αρμοδιοτήτων του ΟΔΑΠ. Ο Οργανισμός πρέπει να εξοπλιστεί με πόρους και θέσεις εργασίας, ώστε να μπορεί να εκπληρώσει αποτελεσματικά τους σκοπούς του και άμεσα να προχωρήσουν οι προσλήψεις. Και ταυτόχρονα, να διασφαλιστούν στο ακέραιο τα κεκτημένα δικαιώματα των ήδη υπηρετούντων υπαλλήλων.

Οι αμοιβές και αποζημιώσεις για εργασία πέραν του πενθημέρου και υπερωριακή απασχόληση του προσωπικού φύλαξης και καθαριότητας σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, θα πρέπει να εξακολουθήσει να καταβάλλεται με το ίδιο καθεστώς, δηλαδή πλέον από τον ΟΔΑΠ, κι όχι να μεταφερθεί η δαπάνη στο Υπουργείο Πολιτισμού μετά από 2 χρόνια, όπως προβλέπεται στις μεταβατικές διατάξεις του Νομοσχεδίου.

Σχετικά με την ίδρυση του Μουσείου Βρανά

Το Ελαιοτριβείο Βρανά στον Παπάδο της Λέσβου είναι ένα Μνημείο. Δημιουργήθηκε το 1887 από την οικογένεια του Οδυσσέα Ελύτη. Αποκαταστάθηκε, αναστηλώθηκε και μετετράπη σε Μουσείο από την Αστική μη Κερδοσκοπική Πολιτιστική εταιρεία «Αρχιπέλαγος» και τούτο με τη συνδρομή των Μελών της. Η υποδειγματική λειτουργία του Μουσείου επί 15 χρόνια υπό τη σκέπη της Εταιρίας, καθώς και η απουσία οποιουδήποτε χρέους ή βάρους αποδεικνύουν στην πράξη τη μέριμνα του Διοικητικού Συμβουλίου για την καλή λειτουργία του πολιτιστικού αυτού φορέα. Η βούληση του σπουδαίου Νίκου Κούνδουρου, Προέδρου της δωρήτριας εταιρείας επί 20 χρόνια, αλλά και του ιδρυτικού της μέλους Άγγελου Δεληβορριά, των ανθρώπων που σημάδεψαν τη μετεξέλιξη του ιστορικού ελαιοτριβείου, ήταν ο εκάστοτε Πρόεδρος της «Εταιρείας Αρχιπέλαγος» να είναι και ο Πρόεδρος του «Μουσείου-Ελαιοτριβείου Βρανά». Και τούτο τόσο για λόγους συμβολικούς, όσο και για λόγους διευκόλυνσης της λειτουργίας και ανάπτυξής του.Σήμερα, ωστόσο, κα Υπουργέ βλέπουμε στο Νομοσχέδιο ότι ο Πρόεδρος του Μουσείου εξαρτάται από την επιλογή του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, ενώ η συμμετοχή της δωρήτριας εταιρείας στο Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείου περιορίζεται σε 2 μέλη. Με τον τρόπο αυτό ωστόσο, δεν αποτυπώνεται η επιθυμία των διακεκριμένων εμπνευστών του Μουσείου. Θεωρώ λοιπόν ότι θα πρέπει να ξαναδείτε τη διάταξη και έχετε το χρόνο να το δείτε. Είναι ζήτημα αναγνώρισης της προσφοράς της πολιτιστικής εταιρίας, τα μέλη της οποίας έχουν εργασθεί έως σήμερα αμισθί και αυτό έχουν προτείνει να ισχύσει καθώς και για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου. Μάλιστα, το άρθρο διαφέρει από τη μορφή που είχε στη διαβούλευση. Κι ενώ στη διαβούλευση προβλεπόταν ότι ο Υπουργός επιλέγει τον Πρόεδρο του ΔΣ, πλέον στο Νομοσχέδιο προβλέπεται ότι ο Υπουργός επιλέγει τον Πρόεδρο και 2 ακόμα μέλη!

Σχετικά με τις διατάξεις για προγραμματικές συμβάσεις που μπορούν να συνάπτουν οι πολιτιστικοί φορείς

Η προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Μουσείου Ζυγομαλά και του Μουσείου Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού, μπορεί να συμβάλλει στην προστασία και την καλύτερη λειτουργία του Μουσείου Ζυγομαλά. Και αντίστοιχα, οι Περιφέρειες μέσα από προγραμματικές συμβάσεις μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξη της δραστηριότητας των πολιτιστικών φορέων. Με το Νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης η μακρόχρονη εξαγωγή αντικειμένων συλλογών μουσείων για έως και 50 έτη. Εδώ να σημειώσω, ότι η διευκόλυνση πρόσβασης των Ομογενών μας αλλά και πολιτών άλλων χωρών στα πολιτιστικά μας αγαθά συμβάλλει στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Και θα θέλαμε να μας πείτε κα Υπουργέ, αν υπάρχουν συγκεκριμένα αιτήματα και περιστατικά, που έχουν καταστήσει αναγκαία μια τέτοια ρύθμιση.

Σχετικά με τις ρυθμίσεις για το ΕΚΟΜΕ

Όσον αφορά τις ρυθμίσεις για το ΕΚΟΜΕ, φέρνετε τροποποιήσεις στο πλαίσιο που άλλαξε μόλις 5 μήνες πριν. Και προβλέπετε ότι θα θεωρούνται επιλέξιμα προς επιχορήγηση τιμολόγια από αλλοδαπές εταιρίες, σε ποσοστό μέχρι και 50% των επιλέξιμων δαπανών του έργου. Αυτό όμως σημαίνει, αποδυνάμωση των Ελλήνων καλλιτεχνών και συντελεστών που θα λειτουργούν σε συνθήκες πίεσης και σύγκρισης με αλλοδαπούς συναδέλφους τους, αλλά και απώλεια εσόδων από φορολογία και εισφορές για το Δημόσιο, αφού οι αμοιβές θα αποδίδονται και θα καταναλώνονται στο εξωτερικό. Κανείς δε διαφωνεί με την προσέλκυση επενδύσεων, θα πρέπει όμως πρώτα η Πολιτεία να φροντίσει για τη θωράκιση των Ελλήνων καλλιτεχνών, τεχνικών και παραγωγών.

Σχετικά με τη ρύθμιση του άρθρου 71
Αναφορικά με τις πληττόμενες επιχειρήσεις στον χώρο του Πολιτισμού που αναγκάστηκαν να ακυρώσουν ή να αναβάλλουν παραστάσεις ή ενδέχεται να τις αναβάλλουν λόγω της πανδημίας. Η διάταξη δίνει τη δυνατότητα για προσφορά πιστωτικού σημειώματος έως την 31/12/2021 σε όσους είχαν προμηθευτεί εισιτήρια για τις παραστάσεις, αντί της επιστροφής χρημάτων. Είναι μια σωστή ρύθμιση που στηρίζει τις επιχειρήσεις.