20/06/2021 7:07

Πώς θα ενταχθείτε στις 240 και 420 δόσεις για χρέη

«Κούρεμα» έως 75% για όσους χρωστούν σε Εφορία / Ταμεία – Η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση που έχει γίνει ποτέ στο ιδιωτικό χρέος, ύψους 450 δισ. – Πότε μπορεί να γίνει διακανονισμός και για ενήμερες οφειλές – Στο 4,5% το επιτόκιο για τισ 240 δόσεις στο Δημόσιο και στο 2,75% για τις 420 στις τράπεζες – Δικαίωμα στον οφειλέτη να κάνει δική του πρόταση αποπληρωμεής μέσα σε 10 μέρες
Τέλος εποχής και διαγραφές χρεών μεγάλης κλίμακας για τα υπέρογκα ιδιωτικά χρέη που κληροδότησε η προηγούμενη εικοσαετία φέρνει η νέα ρύθμιση Σταϊκούρα. Για πρώτη φορά μια ρύθμιση οφειλών σβήνει περισσότερο και από 75% από τα συνολικά χρέη προς το Δημόσιο (κεφάλαιο και προσαυξήσεις), ενώ προσφέρει μέχρι 420 δόσεις και «κούρεμα» οφειλών έως 80% προς τράπεζες και funds.

Επιχειρείται ενδεχομένως έτσι η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση που έχει γίνει ποτέ στο ιδιωτικό χρέος, ύψους 450 δισ. ευρώ ή 250% του ΑΕΠ της χώρας, τα οποία οφείλουν συνολικά επιχειρήσεις και νοικοκυριά, κατά βάση προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και προς τράπεζες και funds.

Σε σύγκριση με άλλες ρυθμίσεις που προηγήθηκαν τα τελευταία 25 χρόνια (νόμος Αλογοσκούφη, νόμος Κατσέλη, νόμος Δένδια, νόμος Σταθάκη κ.λπ.), η νέα θα λειτουργεί σε μόνιμη βάση και δίνει λύση σε προβλήματα που σωρεύονταν επί δεκαετίες από πανωτόκια ή υπέρογκα πρόστιμα της Εφορίας βαρύνοντας τους οφειλέτες.

«By pass» σε εμπόδια και συμφέροντα

Επιχειρεί όμως και κάτι παραπάνω: η νέα εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών στο ofeiles.gov.gr προβλέπει ειδική διαδικασία για χρέη μόνο προς το Δημόσιο, δηλαδή μεμονωμένα χρέη προς την Εφορία ή προς τα Ταμεία, χωρίς να εμπλέκεται και να ζητείται η γνώμη των τραπεζών. Αν και εξ ορισμού στοχεύει σε ρυθμίσεις «όλα σε 1», διαχωρίζει όταν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων τους πιστωτές σε Δημόσιο (με χρέη 230 δισ. από ιδιώτες) και τράπεζες (με χρέη 240 δισ.) και κάνει «by pass» σε ανταγωνισμούς που αλλιώς θα μπλόκαραν τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης.

Επιπλέον, ειδικά για χρέη προς το Δημόσιο η ρύθμιση δεν σβήνει μόνο έως 90% προσαυξήσεις και τέλη, αλλά «κουρεύει» και τη βασική οφειλή (κεφάλαιο) μέχρι και κατά 70%, με εξαίρεση μόνο αποδιδόμενους ή παρακρατούμενους φόρους (που είναι λεφτά τρίτων), δηλαδή ΦΠΑ, ΦΜΥ κ.λπ.

Σπάει η «φούσκα» του ιδιωτικού χρέους

Οπως αποκάλυψε το «ΘΕΜΑ», η… μητέρα όλων των ρυθμίσεων άνοιξε τις πύλες της από 1ης Ιουνίου 2021, καθώς ενεργοποιήθηκε η ειδική πλατφόρμα της Γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους που δημιουργήθηκε στο Κυβερνητικό Νέφος (G-Cloud) για να δίνει βιώσιμες και λειτουργικές λύσεις σε επιχειρήσεις και υπερχρεωμένα νοικοκυριά, με χρέη από 10.000 ευρώ και άνω, που αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των οφειλών.

Ειδικά για τα χρέη προς το Δημόσιο, οφειλέτες με χρέη 10.000 ευρώ και άνω χρωστούν πάνω από το 96% των οφειλών, ή τα 104 από τα 108 δισ. βασική οφειλή (χωρίς προσαυξήσεις) των χρεών στην Εφορία!

Το 2020 έκλεισε επισήμως με συνολικά χρέη 225 δισ. ευρώ προς το κράτος τουλάχιστον (χωρίς να υπολογιστούν και τα «εν υπνώσει» κορωνοχρέη που έχουν μπει σε αναστολή είσπραξης ή τα χρέη σε Δήμους /ΟΤΑ / ΔΕΚΟ κ.λπ.), εκ των οποίων:

■ 108 δισ. ευρώ βασική οφειλή σε Εφορία / ΑΑΔΕ
■ 80 δισ. ευρώ προσαυξήσεις οφειλών στην Εφορία
■ 25 δισ. ευρώ κύριες οφειλές σε Ταμεία / ΚΕΑΟ
■ 12,5 δισ. ευρώ πρόσθετα τέλη προς τα Ταμεία

Στα 240 δισ. ευρώ έφτασαν αντίστοιχα τα χρέη των ιδιωτών προς τις τράπεζες.

Η ρύθμιση στοχεύει μόνο σε όσους δυσκολεύονται πραγματικά να τα φέρουν βόλτα. Ειδικά για τα χρέη στην Εφορία, το 2000 μόλις 910.000 οφειλέτες χρωστούσαν 9 δισ. ευρώ συνολικά ή το 11% του ΑΕΠ. Αλλά 20 χρόνια μετά, στα τέλη του 2019, είχαν φτάσει 4,2 εκατομμύρια οφειλέτες να χρωστούν πάνω από 105 δισ. ευρώ ή το 60% του ΑΕΠ της χώρας.
Οπως αποκαλύπτει έρευνα του Παντείου Πανεπιστημίου η οποία παρουσιάστηκε από τον καθηγητή Δημόσιας Οικονομικής Νίκο Καραβίτη και τους ερευνητές Κοσμά Παϊπέτη και Μαρία Πρινιωτάκη, μέσα στην πρώτη 20ετία του 2000:

■ Το συνολικό χρέος στην Εφορία αυξήθηκε σχεδόν 12 φορές.
■ Ο αριθμός των οφειλετών πενταπλασιάστηκε.
■ Αλλά και το κατά κεφαλήν μέσο χρέος αυξήθηκε 2,5 φορές, παρότι αυξήθηκε ο αριθμός όσων χρωστούν. Το 2000 ο μέσος οφειλέτης χρωστούσε 9.980 ευρώ, αλλά το 2020 τους οφειλέτες βάραιναν χρέη 23.870 ευρώ κατά μέσο όρο τον καθέναν!

Τα στοιχεία αυτά δεν αποτυπώνουν και τα επιπλέον 80+ δισ. ευρώ από προσαυξήσεις που δεν καταγράφονται συστηματικά, αλλά εμφανίζονται μόλις πάει ο οφειλέτης να πληρώσει την βασική οφειλή (όπως το «ΘΕΜΑ» έχει επίσης πρώτο αποκαλύψει).

Αναδεικνύουν όμως ότι περί τα 40 δισ. ευρώ (ή σχεδόν 25% του ΑΕΠ της χώρας) είναι οφειλές από μια χιονοστιβάδα εξωφρενικά υπέρογκων προστίμων της Εφορίας («fines») και όχι ποσά που όφειλε αλλά δεν πλήρωσε ο οφειλέτης!

Υπό αυτές τις συνθήκες, ειδικά όσον αφορά τα χρέη στην Εφορία, το 42% -ή τουλάχιστον 60 δισ. ευρώ των βασικών οφειλών στην ΑΑΔΕ- εκτιμάται ότι είναι πλέον πρακτικά μη εισπράξιμο. Και εν πολλοίς αυτό οφείλεται στα βαρύτατα λογιστικά πρόστιμα.

Με τα δεδομένα αυτά:

■ Το ληξιπρόθεσμο χρέος εξακολουθεί να συσσωρεύεται
■ Το Δημόσιο συνεχίζει να στερείται πόρους
■ Η ανάκτηση παλαιών χρεών γίνεται πολύ αργά
■ Ενα ελάχιστο μέρος μόνο των χρεών αυτών βρίσκεται σε ενεργό ρύθμιση (ούτε 10%)

240 δόσεις στην Εφορία

Στο εξής χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά ή επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν πόρους και περιουσία για να εξυπηρετήσουν βιώσιμα τις οφειλές τους μπορούν μέσω του ofeiles.gov.gr να επιδιώξουν διευθέτηση οφειλών σε διμερή συμφωνία με το Δημόσιο ή πολυμερείς με όλους τους πιστωτές τους συνολικά, για να επιτύχουν έως 240 δόσεις και 75% διαγραφή οφειλής προς το Δημόσιο, ή και 420 δόσεις και 80% «κούρεμα» προς τις τράπεζες.

Η πλατφόρμα προσφέρει ρυθμίσεις και για οφειλέτες που έχουν οφειλές προς το Δημόσιο ή/και σε Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης χωρίς να έχουν οφειλές σε χρηματοδοτικούς φορείς, εφόσον ισχύουν, μεταξύ άλλων, τα εξής κριτήρια:

i. Το σύνολο των οφειλών υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ, μαζί με τα πρόστιμα, προσαυξήσεις κ.λπ., αλλά ακόμα και αν δεν είναι καν ληξιπρόθεσμα αλλά εμφανίζονται απλώς βεβαιωμένα προς είσπραξη (π.χ. τρέχοντες φόροι).
ii. Εντάσσονται ακόμα όλες οι τρέχουσες οφειλές προς φορείς του Δημοσίου που έχουν βεβαιωθεί, ακόμα και αν είναι ενήμερες και όχι ληξιπρόθεσμες, όπως δόσεις φόρου εισοδήματος ή ΕΝΦΙΑ που θα εκδοθεί, αρκεί ο οφειλέτης να επικαλεστεί δυσκολίες και επιδείνωση οικονομικής κατάστασης (μείωση εισοδήματος ή αύξηση δαπανών) μεγαλύτερη από 20%.

Ο αιτών δεν πρέπει να έχει υποβάλει αίτηση για επικύρωση συμφωνίας εξυγίανσης ή για κήρυξη σε πτώχευση.

Ο οφειλέτης συναινεί για άρση του τραπεζικού απορρήτου και η πλατφόρμα υπολογίζει με βάση τα στοιχεία που έχουν αντληθεί:

■ Το τελικό ποσό αποπληρωμής ανά πιστωτή (και ανά οφειλή)
■ Τον αριθμό δόσεων αποπληρωμής ανά πιστωτή (και ανά οφειλή)
Τα ποσά αυτά καθορίζονται από:
■ Την ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη (περιουσία + εισοδήματα)
■ Την εμπορική αξία ρευστοποίησης περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη
■ Την κατάταξη των πιστωτών σε περίπτωση που γινόταν ρευστοποίηση

Τα παραπάνω στοιχεία χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της οφειλής (ή το «κούρεμα» κατά περίπτωση) και τον αριθμό των δόσεων για κάθε οφειλή (50 ευρώ κατ’ ελάχιστον τον μήνα).

Ο αλγόριθμος, όμως, βάζει και «κόφτες»:

■ Η πληρωμή οφειλών προς Δημόσιο και Ταμεία δεν θα ξεπερνά τις 240 δόσεις.
■ Δεν περιλαμβάνονται οφειλές που έχουν ήδη ρυθμιστεί βάσει εξωδικαστικού μηχανισμού ακόμα και αν η ρύθμιση δεν είναι σε ισχύ.
Πολυμερείς συμφωνίες

Μετά την αποκάλυψη από το «ΘΕΜΑ» της «σούπερ ρύθμισης» για «κούρεμα» οφειλών σε έως 420 δόσεις (τράπεζες) ή 240 δόσεις (Δημόσιο), χιλιάδες οφειλέτες, λογιστές και δικηγόροι επισκέφθηκαν μέσα στις πρώτες 24 ώρες λειτουργίας του το ofeiles.gov.gr για να γνωρίσουν από κοντά και να εξοικειωθούν με τη νέα πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, τους όρους και τις δυνατότητες που προσφέρει.

Σαν έτοιμοι από καιρό, μέσα στις πρώτες 24 ώρες ξεκίνησαν να συμπληρώνουν αίτηση 4.217. Ενώ 1.815 αποφάσισαν ότι δέχονται να παραιτηθούν και από το τραπεζικό απόρρητο για να αποδείξουν τι έχουν και τι μπορούν να πληρώνουν.

Αντίστοιχα «διερευνητικοί» ήταν επίσης χιλιάδες εκπρόσωποι των πιστωτών, για να γνωρίσουν καλύτερα την πλατφόρμα που θα «κουρεύει» τις απαιτήσεις τους, με σκοπό όμως τη βιώσιμη και ασφαλή είσπραξή τους.

Θεωρείται βέβαιο ότι ο νέος μηχανισμός θα προκαλέσει και αντιδράσεις, καθώς είναι μεν μόνιμος και προσφέρει διπλάσιες ή και δεκαπλάσιες δόσεις από όλες τις άλλες ρυθμίσεις που ισχύουν ή έγιναν στο παρελθόν (π.χ. «πάγιες» με 24 ή έκτακτες με 100 και 120), αλλά απαιτεί και πλήρη αποκάλυψη περιουσιακών στοιχείων.

Από την άλλη, οι έχοντες και κατέχοντες κερδίζουν μεν περισσότερες δόσεις, αλλά δεν έχουν τόσους πολλούς λόγους ίσως για να αποκαλυφθούν συνολικά. Αντιθέτως οι «μη έχοντες» κερδίζουν μαζικά μεγαλύτερο «κούρεμα», με βάση τον ειδικό αλγόριθμο της Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Σανίδα σωτηρίας

Ο οφειλέτης ή εξουσιοδοτημένος σύμβουλός του υποβάλει αίτηση για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών εφόσον οφείλει αθροιστικά πάνω από 10.000 ευρώ προς:

■ Το Δημόσιο μόνο
■ Φορείς κοινωνικής ασφάλισης μόνο
■ Σε δύο τράπεζες τουλάχιστον ή τράπεζες και Δημόσιο κ.λπ.

Στην αίτηση συμπληρώνει και όποιες άλλες οφειλές ή βάρη έχει και τυχόν δεν εμφανίζονται αυτόματα μετά την άρση του απορρήτου (π.χ. διατροφή διαζυγίου, παιδιά, χρέη σε ΔΕΚΟ κ.λπ.).

Η πλατφόρμα υπολογίζει αυτόματα τη ρύθμιση που δικαιούται ο οφειλέτης και τη γνωστοποιεί στους πιστωτές (Αλγόριθμος Α). Η πρώτη πρόταση μπορεί να προσφέρει και περισσότερες από 420 δόσεις και «κούρεμα» χωρίς όρια με συγκεκριμένους οικονομικούς κανόνες/παραμέτρους (π.χ. αξία ρευστοποίησης περιουσίας, ικανότητα αποπληρωμής βάσει εισοδήματος κ.λπ.).

Οι τράπεζες την αξιολογούν μέσω της πλατφόρμας. Εάν συναινέσει η πλειοψηφία (όσες τράπεζες διακρατούν το 60% των χρεών ή το 40% των υποθηκών), γίνεται αποδοχή και συνάπτεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης με τους πιστωτές.

Αν όμως αρνηθούν να την εγκρίνουν εντός λίγων εβδομάδων, τότε μπαίνει σε εφαρμογή ο «Αλγόριθμος Β» που δίνει χειρότερη ρύθμιση: κούρεμα έως 80% το πολύ ή μέχρι 420 δόσεις προς τις τράπεζες, και όχι απεριόριστες.

Και στις δύο περιπτώσεις η συναίνεση του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης παρέχεται υπό προϋποθέσεις «αυτοματοποιημένα». Δηλαδή δεν φέρνουν αντίρρηση σε όποια πρόταση ρύθμισης προκύψει, αρκεί να τηρούνται τα όρια που θέτει ο νόμος.

Οι τράπεζες δεν είναι υποχρεωμένες να απαντήσουν ούτε να αντιπροτείνουν άλλη λύση εάν έχουν δικούς τους λόγους, όπως π.χ. αν δεν πείθονται ότι έχουν τα πλήρη και αληθή περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ή εγγυητή κ.λπ.

protothema.gr